Seppa (wymawiane SEP-pa) to małe, często niedoceniane metalowe podkładki, które spoczywają po obu stronach tsuby. Sama nazwa oznacza przekładkę albo podkładkę dystansową i właśnie ta skromna rola decyduje o tym, czy katana leży w dłoni solidnie, czy tandetnie.
Czym są seppa
Oprawa katany to warstwowy stos, a seppa należą do jego najcichszych warstw. Idąc od głowni ku rękojeści, napotykasz kołnierz habaki, potem seppę, dalej tsubę, następnie drugą seppę, a na końcu fuchi u wylotu rękojeści. Te dwie owalne podkładki obejmują tsubę z obu stron i wybierają każdy ułamek luzu między tymi elementami. Zwykle wykonuje się je z miedzi lub mosiądzu — na tyle cienkie, by delikatnie się ugiąć i zacisnąć.
Ich rola i jak je ocenić
Bez seppa tsuba pływa, a cały montaż klika przy każdym ruchu — to klasyczny grzechot źle wykonanego miecza. Seppa robią dwie rzeczy: ściskają cały stos, tak że kołek mekugi dociąga wszystko szczelnie do trzpienia, oraz chronią miękkie powierzchnie tsuby i fuchi przed porysowaniem w kontakcie metal-metal. Dobre seppa wycina się dokładnie po owalu kołnierza tsuby i wykańcza pod nią tak, by niemal znikały. Kiepskie są tłoczone, zbyt duże albo wykonane z miękkiego, byle jakiego metalu, który spłaszcza się na płasko i wpuszcza grzechot z powrotem. Test jest prosty: przytrzymaj złożony miecz pionowo i lekko nim potrząśnij — cisza oznacza zaliczenie.
Dlaczego ma to znaczenie dla kupującego
Seppa to najtańszy element katany, a zarazem najbardziej wymowny. Wytwórca, który dopasuje je jak należy, niemal na pewno dopasował też porządnie tsubę, kołnierz głowni i rękojeść — są odciskiem palca staranności. Ten, kto je pomija albo udaje, prawdopodobnie odbębnił wszystko, czego nie widać. W każdej katanie gotowej do walki dobrze osadzone seppa decydują o różnicy między mieczem, który pochłania cięcie, a takim, który rozluźnia się w użyciu. Porównując głownie w naszej kolekcji katan, wsłuchaj się najpierw w grzechot; cały stos oprawy rozłożyliśmy w przewodniku po anatomii.